Το εργασιακό μοντέλο 996 σκοτώνει τους εργαζόμενους στην Κίνα
Της Λίτσας Φρυδά
Η κουλτούρα της υπερεργασίας στις μεγάλες ντόπιες και πολυεθνικές εταιρείες στην Κίνα αναπτύσσεται αλματωδώς, επιδεινώνοντας τις ήδη άθλιες εργασιακές συνθήκες και αυξάνοντας την εργασιακή εξουθένωση, καθώς η πίεση της πανδημίας έχει κάνει την αγορά εργασίας ακόμα πιο σκληρή.
Αναπτύσσεται ιδιαίτερα στον υπερανταγωνιστικό τομέα της τεχνολογίας και στοχεύει στην αύξηση της παραγωγικότητας, αναφέρει στους Global Times ο ειδικός σε θέματα διαδικτύου Liu Dingding.Οι Κινέζοι εργαζόμενοι διαμαρτύρονται χρόνια τώρα για προβλήματα υγείας λόγω των απαιτήσεων του εργασιακού μοντέλου 996, δηλαδή 6ήμερη εργασία, 9:00 πμ-9:00 μμ. Η έντονη κριτική εναντίον αυτού του μοντέλου αναζωπυρώθηκε πρόσφατα στα κινέζικα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μετά τον πρόσφατο θάνατο δύο νεαρών εργαζομένων της εταιρείας Pinduoduo, μιας από τις μεγαλύτερες κινεζικές διαδικτυακές πλατφόρμες πωλήσεων στον τομέα των αγροτικών προϊόντων.
Η 22χρονη Ζανγκ, επιστρέφοντας σπίτι στη 1.30 π. μ. στις 29 Δεκεμβρίου, έπειτα από ένα εξαντλητικό ωράριο, κατέρρευσε και πέθανε λίγο αργότερα στο νοσοκομείο. Η Ζανγκ εργαζόταν στο νεοσύστατο τμήμα Duoduo Maicai, πασίγνωστο για τον άγριο ανταγωνισμό του απέναντι σε άλλες εταιρείες του κλάδου, όπως η Meituan και για την πίεση που ασκεί στους εργαζόμενους.
Στις 9 Ιανουαρίου, ο νεαρός μηχανικός Ταν, που είχε αποφοιτήσει πρόσφατα από το Πανεπιστήμιο του Σετσουάν και το τελευταίο εξάμηνο εργαζόταν στα κεντρικά γραφεία της εταιρείας στη Σανγκάη, αυτοκτόνησε πηδώντας στο κενό από τον 27ο όροφο του πατρικού του σπιτιού, όπου είχε επιστρέψει την προηγούμενη μέρα, έχοντας πάρει «αναιτιολόγητη»(!) άδεια από τη δουλειά. Την περίοδο της απασχόλησης τους, η Pinduoduo πίεζε τους υπαλλήλους της να είναι συνδεδεμένοι 300 ώρες το μήνα για να εκμεταλλευτεί την αυξανόμενη ζήτηση υπηρεσιών διανομής προϊόντων επισιτισμού, ανεβάζοντας το ποσοστό των διαδικτυακών πωλήσεων κατά 14,8%. Αρκετοί παραιτήθηκαν, ενώ εργαζόμενος που κατήγγειλε δημόσια ότι το ίδιο διάστημα και άλλος συνάδελφός του κατέρρευσε στη δουλειά και μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο, απολύθηκε.
Εξοργιστική ήταν η απάντηση που δόθηκε από επίσημο λογαριασμό της Pinduoduo, μετά τον θάνατο της Ζανγκ, σε ερώτηση χρήστη του μέσου κοινωνικής δικτύωσης Zhihu, αν θα έπρεπε να θεωρηθεί υπεύθυνη η εταιρεία: «Κοιτάξτε αυτούς τους ανθρώπους στον πάτο [της κοινωνίας]. Ποιος δεν ανταλλάσσει τη ζωή του για χρήματα; Δεν το θεώρησα ποτέ πρόβλημα του καπιταλισμού, αλλά κοινωνικό πρόβλημα. Αυτή είναι εποχή σκληρής δουλειάς. Μπορείς να επιλέξεις να περάσεις τις μέρες σου εύκολα και άνετα. Αλλά είσαι υποχρεωμένος να αποδεχτείς τις συνέπειες της ευκολίας και της άνεσης [...]». Αν και απαλείφθηκε λίγα λεπτά αργότερα, το σχόλιο ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων, αφού η υπερεργασία έχει γίνει κανόνας σε μια αγορά εργασίας όπου η παραίτηση ή η άρνηση υπερωριακής απασχόλησης δεν αποτελεί καν επιλογή για πολλούς.
Η Pinduoduo ανακοίνωσε πως θα δημιουργήσει υπηρεσία ψυχολογικής υποστήριξης
για τους εργαζομένους, κίνηση αντίστοιχη με της Ταϊβανέζικης Foxconn Technology, υπεργολάβου της Apple στην
Κίνα και υπ’ αριθμόν ένα προμηθεύτριας ηλεκτρονικών εξαρτημάτων σε πολυεθνικές.
Μετά το κύμα αυτοκτονιών εργαζομένων στο εργοστάσιο στη Σεντσέν το 2ο1ο,
ζητούσε από τους υπαλλήλους της να υπογράφουν πως, αν χρειαστεί, θα δεχθούν
ψυχιατρική βοήθεια και δεν θα αυτοκτονήσουν, ενώ άπλωνε δίχτυα ασφαλείας γύρω από τα κτίρια για να αποτρέφει άλματα στο κενό.
Τον Μάρτιο του 2019, εργαζόμενοι στον τομέα της τεχνολογίας ξεκίνησαν τη διαδικτυακή καμπάνια 996-ΜΕΘ ενάντια στις εξουθενωτικές πρακτικές που υποβάλλουν οι εταιρείες στους συνήθως νεαρούς εργαζόμενους, με σύνθημα: «Αν δουλεύεις 996, καταλήγεις σε ΜΕΘ». Παρότι το μοντέλο 996 αποτελεί παραβίαση του κινεζικού εργατικού δικαίου που προβλέπει οκτάωρη εργασία με ανώτατο όριο τις 44 ώρες εβδομαδιαίως, καμιά εταιρεία δεν έχει τιμωρηθεί για αυτό, καθώς οι τοπικές κυβερνήσεις ενισχύουν τέτοιες πρακτικές, επισημαίνει, μιλώντας στη South China Morning Post (SCMP) η Άντζελα Ζανγκ, αναπληρώτρια καθηγήτρια Νομικής του Πανεπιστημίου του Χονγκ-Κονγκ. Στη SCMP αναφέρονται και άλλες μορφές καταστρατήγησης του ωραρίου: στην πλατφόρμα παραγωγής βίντεο Kuaishou και στον διαδικτυακό κολοσσό ByteDance, οι εργαζόμενοι δουλεύουν μια επιπλέον μέρα ανά 15ήμερο, ενώ στη Huawei Technologies Co., προμηθεύτρια της κινεζικής τηλεφωνίας, υποχρεούνται σε μια επιπλέον εργάσιμη τον μήνα, έναντι κάποιας αμοιβής ή άδειας αντισταθμιστικού χαρακτήρα. Καταγγελίες για ι6ωρες βάρδιες, ατελείωτες συνεχόμενες μέρες χωρίς ρεπό, μη καταβολή των δεδουλευμένων και εξαναγκαστική εργασία μαθητών και φοιτητών στο πλαίσιο των σπουδών τους, γίνονται εδώ και χρόνια. Σε διαδικτυακή έρευνα της εταιρείας Ζίλιαν Ζαοπίν το 2019, το 70% των 10.000 συμμετεχόντων δήλωσαν πως δεν πληρώνονταν τις υπερωρίες, ενώ οι εταιρείες ισχυρίζονται πως οι εργαζόμενοι υπερεργάζονται εθελοντικά.
Την κουλτούρα της εργασιακής γαλέρας εξωράισε ο Κινέζος
μεγιστάνας Τζακ Μα, ιδρυτής της μεγαλύτερης εταιρείας τεχνολογίας στην Κίνα, Alibaba, χαρακτηρίζοντας το
μοντέλο 996 ευλογία για τους νέους, προσθέτοντας: «Αν έρθεις στην Alibaba, θα πρέπει να είσαι
έτοιμος να δουλέφεις 12 ώρες την ημέρα, αλλιώς γιατί να έρθεις; Δεν
χρειαζόμαστε αυτούς που δουλεύουν χαλαρά οκτάωρα». «Οι κερδισμένοι τα
παίρνουν όλα, το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό, το γρήγορο ψάρι τρώει το αργό
[...] αυτός ο άγριος ανταγωνισμός έκανε αμέτρητους εργαζόμενους να πληρώσουν
ακριβό τίμημα, σωματικά και ψυχικά», αντιτείνει ο Γιάνγκ Γκουογκίνγκ, λέκτορας
στο Κέντρο Αξιολόγησης Ανθρώπινου Δυναμικού, Ινστιτούτου του ΚΚ Κίνας. Ένα
είναι σίγουρο: η εργατική τάξη στην Κίνα
πεθαίνει εξουθενωμένη στη δουλειά.
* Στίχος από το ποίημα Κατάπια ένα Φεγγάρι από Σίδερο, του Ξου Λίζι, εργάτη στη Foxconn και ποιητή που αυτοκτόνησε στις 30 Σεπτέμβρη 2014 σε ηλικία 24 ετών.
ΠΗΓΗ: Πριν
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου